Abbâsiler Acta Diurna Ana Kaynak - Birinci Elden Kaynak Annales Okulu Araştırıcı Tarih (Neden-Nasılcı Tarih) Arşiv Batılılaşma Bezeme - Tezyin Derin Tarih Dergisi Devlet Arşivi Dipinti Divan Dış Eleştiri (Dış Tenkit) - Kaynak Kritiği Döngüsel Tarih Dünyanın ilk süreli yayın Acta Diurna'dır Dünyanın İlk Süreli Yayını Tching Pao'dur Efsâneler, Hakikatlerden Daha Yakışıklı ve Uzun Ömürlüdür. Emeviler En Eski Kronik Eusebios(Eusebius)'un Kroniğidir En-Nâsır li Dîn'illâh Ensab Cetveti Eskiçağ İki Ana Gruba Ayrılabilir Eskiçağ Tarihi Ferağ Kaydı Fransız İhtilali İle İlgili Tarihi Olay ve Tarihi Olgu Örneği Genel (Umumî) Tarih Genel ve Özel Tarih Geneoloji (Jeneoloji) Graffiti Hikâyeci (Rivayetçi) Tarih Historein Historia Rerum Gestarum Homo İslamicus Höyük İcab-ı Asra İntibak İkinci Elden Kaynak İktisat Tarihi İç Eleştiri (İç Tenkit) - Olayların Kritiği Kent (Şehir) Devleti Kitabe-Yazıt Kline Kurgan Kütübü'l-Ensab Lahit Matbu Matbu Belge - Matbu Evrak Matbu Eser Mezarlarda Ölen Kişinin Yanında Bulunan ve Bilerek Koyulmuş Eşyalar Olduğu Yerde Kalmalıdır Muhammed Abduh Müellif Nüshası Nekropol (Nekropolis) Nûşin-revan - Nûşirevan - Enuşirvan - Enûşirvân Prehistorya-Tarih Öncesi Res Gestae Restorasyon Salnâme Saltanat Saracen Sefaretnâmeler Seyahatname Sikke Sikke Darbı Siyasi Tarih Sosyal Tarih Stel Sözlü Kaynak Sözlü Tarih Tabakat Takvim-i Vekâyi Tarih Tarih Araştırmalarında Kopyalar Arasında En İyi Nüshanın Tespit Edilmesi Tarih Biliminin Kullandığı Kaynakların Sınıflandırılması Tarih Birbirinin Ardından Gelen İğrenç Olaylardan Oluşmuştur Tarih Dönemi (Devri) Tarih Kaynakları Birinci Elden ve İkinci Elden Kaynaklar Olarak İkiye Ayrılır Tarih Kaynaklarının Dış ve İç Eleştiri Olarak İkiye Ayrılması Tarih Yazma Çeşitleri Tarihe Eleştirel ve Bilimsel Bakış Batıda Ancak 18 yy da Başlamıştır Tarihi Olay Tarihi Olgu Tenkitli Metin Thomas Edward Lawrence - T.E Lawrence Tümülüs Tümülüs ile Höyük Arasındaki Fark Vaka-i Mısrıyye Vekayinâme (Kronik) Yazılı Kaynak Yazma Çizgisel Tarih Önasya Özel (Hususî) Tarih Öğretici (Pragmatik) Tarih Şecere

Tarih

Tanım: Geçmişte yaşayan insan topluluklarının yaşadıkları olayları araştıran bilim dalı
Tanım: Geçmişte yaşanan tüm olaylara, durumlara verilen isim. Geçmiş bilgisi

Sözlü Tarih

Tanım: İnsanların sözlü olarak anlattıkları bilgilerden yararlanan, anlatılanları kaydedip (ses ve video kaydı olarak) değerlendiren tarih yöntemi veya tarih yazım yöntemi

Sözlü Kaynak

Tanım: Tarih biliminde tarihçilerin yararlandığını sözlü olarak aktarılmış olan kaynaklar. Efsaneler, destanlar, şiirler, menkıbeler, atasözleri, fıkralar sözlü kaynak olarak kabul edilmektedirler. Son dönemde ses ve video kayıtları da sözlü kaynak olarak kabul edilmektedirler

Yazılı Kaynak

Tanım: Tarih biliminde tarihçilerin yararlandığını , üzerinde yazı bulunan her türlü kaynak. Devler arşivlerindeki belgeler, kütüphanelerdeki kitaplar yazılı kaynak olarak kabul edilirler

Tarihi Olay

Tanım: Tarihte belirli bir zaman dilimi boyunca süren olaylara verilen isim. Örneğin Fransız İhtilali , İstanbul'un fethi tarihi bir olaydır

Tarihi Olgu

Tanım: Tarihte gerçekleşen olaylar("tarihi olay") sonucu , insanlar veya toplumlar üzerindeki uzun vadedeki etkileri ve etkilere verilen isim. Fransız ihtilali tarihi bir olayken, Fransız ihtilalinin dünyaya olan etkisi tarihi olgu'dur

Fransız İhtilali İle İlgili Tarihi Olay ve Tarihi Olgu Örneği

Tarihi olay ve tarihi olgu kavramına Fransız İhtilali olayı ve olgusu örnek verilebilir.

1789'da gerçekleşen Fransız İhtilali bir tarihi olaydır. Fransız ihtilalinin dünya siyasetine olan uzun süreli etkiside bir tarihi olgudur.


Hikâyeci (Rivayetçi) Tarih

Tanım: Tarihteki olayları , herhangi bir belge kullanmadan ve/veya yorumlama yapmadan olduğu gibi , hikaye tarzında anlatan tarih yöntemi. Herodot , bu tür tarih yazıcılarından kabul edilmektedir

Öğretici (Pragmatik) Tarih

Tanım: Tarihteki olayları yazarken öğretici , faydalı sonuçlar ve bilgiler çıkarmaya çalışan tarih yazma yöntemi. Tarihi olaylar, ders alma, ahlaki ve milli hisleri kuvvetlendirme, gelecek için yol gösterme gibi amaçlar ile yazılabilir. Tukididis (Thukydides ve Tukidides) bu tür tarih eserleri veren ilk tarihçidir. Bu tür yazıma "Şe'nî Tarih" adı da verilir

Araştırıcı Tarih (Neden-Nasılcı Tarih)

Tanım: Tarihi olayları araştırırken neden-nasıl sorularını soran ve buna cevap vermek için dönemim tüm özelliklerini (ekonomi, coğrayfa, toplumsal yapı, kişiler vb..) inceleyen ve bunlara dayanarak sonuç çıkaran tarih yazım yöntemi. 19. yy'da ortaya çıkmıştır ve bugün modern tarih bu yöntemi kullanmaktadır

Tarih Yazma Çeşitleri

Temel tarih yazma yöntemleri aşağıdaki gibidir : 

  • Hikâyeci (Rivayetçi) Tarih : Olayları hikaye tarzında aktaran tarih yazımı
  • Öğretici (Pragmatik) Tarih : Olaylardan öğretici ve faydalı bilgiler çıkarmayı amaçlayan tarih yazımı
  • Araştırıcı Tarih : Olayları neden-nasıl sorularını sorarak , tüm koşulları dikkate alan tarihi yazımı. (Modern tarih daha çok bu yöntemi kullanılır)


Özel (Hususî) Tarih

Tanım: Sadece özel bir milleti, dini, dönemi vb.. inceleyen tarih

Genel (Umumî) Tarih

Tanım: Bir konuyu (genel bir konuyu) ana hatları ile inceleyen tarih

Genel ve Özel Tarih

Tarih incelenen konunun kapsamına ve konunun inceleniş biçiminine göre iki şekilde olabilir : 

  • Genel (Umumî) Tarih : Bir konuyu (genel bir konuyu) ana hatları ile inceleyen tarih. Örneğin "Dünya Tarihi", "Dünya Ekonomi Tarihi"
  • Özel (Hususî) Tarih : Sadece özel bir milleti, dini, dönemi vb.. inceleyen tarih. Örneğin "Türk Tarihi" , "Atatürk Devrimleri Tarihi"

Not : Türk Tarihi hem genel bir tarih, hem de özel bir tarih olarak kabul edilebilir. Türkler açısından genel bir tatihken, dünya için özel bir tarihtir


İktisat Tarihi

Tanım: Tarih dönemlerindeki toplumlardaki ekonomik olayları ve toplumlar veya devletler arasındaki oluşan ekonomik ilişkileri inceleyen tarih

Sosyal Tarih

Tanım: Toplumları ve toplumlardaki değişimleri inceleyen tarih

Siyasi Tarih

Tanım: Devletlerin ortaya çıkışı, gelimesi veya ortadan kalkmalarını , devletlerin birbirleriyle ilişkilerini inceleyen tarih

Tarih Dönemi (Devri)

Tanım: Yazının bulunmasından (yazı yaklaşık M.Ö 3200 yıllarında bulunmuştur) sonraki dönemlerdeki insanların tarihine verilen genel isim. Yazı bulunmadan önceki döneme Prehistorya-Tarih Öncesi adı verilmektedir

Prehistorya-Tarih Öncesi

Tanım: Yazının bulunmasından (yazı yaklaşık M.Ö 3200 yıllarında bulunmuştur) önceki dönemlerdeki insanların tarihine verilen genel isim

Annales Okulu

Tanım: Lucien Febvre ve Marc Bloch tarafından Fransa'da 1929'da çıkarılan "Annales d'histoire economique et sociale" (Ekonomik ve Toplumsal Tarih Yıllıkları) tarih dergisi ile başlayan tarih ekolü. Diğer toplum bilimlerinden yararlanmayı ve onların bilimsel yöntemlerinin kullanılması gerektiğini öne süren, savaş, diplomasi yerine ekonomik ve sosyal olayları temel alan tarih ekolü veya haraketidir. Ekol adını , derginin adından almaktadır ve bazı kaynaklarda Fransız Annales Okulu'da denilmektedir

Ana Kaynak - Birinci Elden Kaynak

Tanım: Tarihte gerçekleşen olaylar sırasında oluşan ve bugüne kalan her türlü yazı, eser, yapıt, sanat eseri, yazıt vb.. gibi kaynaklar. Olayın gerçekleşmediği dönemde oluşan kaynaklar ise "ikinci elden kaynaklar" olarak kabul edilirler

İkinci Elden Kaynak

Tanım: Tarihte gerçekleştiği dönemden sonra oluşan veya ana kaynakları kullanarak derlenmiş ve oluturulmuş her türlü yazı, eser, yapıt, sanat eseri, yazıt vb.. gibi kaynak

Tarih Kaynakları Birinci Elden ve İkinci Elden Kaynaklar Olarak İkiye Ayrılır

Tarihtek kaynaklar iki ana kategoriye ayrılabilir:

  • Birinci Elden Kaynaklar veya Ana Kaynak : Olayın gerçekleştiği dönemden kalan her türlü kaynak (yazı, eser , yapıt, yazt vb.. ). Örneğin Orhun yazıtları gibi yazıtlar, her türlü devlet evrağı (tutanaklar, maliye kayıtları, mahkeme kararları vb..) birinci el kaynaktır (TBMM cerideleri, Osmanlı Kadı sicilleri). Evliya Çelebi'nin seyahat kitabı gibi seyahat kitapları birinci kaynak kabul edilebilir
  • İkinci Elden Kaynaklar : Olayın gerçekleştiği zamandan sonra oluşan veya devrin kaynaklarından (birinci elden kaynak) yararlanılarak oluşturulmuş kaynaklar. Örneğin tarihçiler tarafından derlenen kitaplar (örneğin Reşidüddin'in Cami-ut Tevarih kitabı,   Şecere-i Türkî kitabı Ebu'l Gazi Bahadır Han), Olayın kahramanları tarafından sonradan yazılan anılar (Mustafa Kemal Atatürk'ün Nutuk'u, Kazım Karabekir'in Birinci Dünya Savaşı Anıları kitabı)


Saltanat

Tanım: Tek bir kişinin egemen olduğu yönetim şeklidir.

Tarih Birbirinin Ardından Gelen İğrenç Olaylardan Oluşmuştur

Tarih birbirinin ardından gelen İğrenç olaylardan oluşmuştur.

Efsâneler, Hakikatlerden Daha Yakışıklı ve Uzun Ömürlüdür.

Efsâneler, hakikatlerden daha yakışıklı ve uzun ömürlüdür.

Mezarlarda Ölen Kişinin Yanında Bulunan ve Bilerek Koyulmuş Eşyalar Olduğu Yerde Kalmalıdır

Mezarlarda ölen kişinin yanında bulunan ve bilerek koyulmuş eşyalar olduğu yerde kalmalıdır. Aksi takdirde bu ölen kişinin inanncına yapılan saygısızlıktır

Arşiv

Tanım: İçinde eskiden kalan (tarihten kalan) yazılı, çizili, görsel, sesli veya görüntülü kaynağın bulunduğu , belirli bir kurala göre saklandığı (veya tasnif edildiği) ve korunduğu yer. Çoğunlukla devletlerin arşivi olmakta birlikte özel kurum veya şahıslara ait arşivlerde bulunmaktadır

Devlet Arşivi

Tanım: Devlete ait yazılı, çizili, görsel, sesli veya görüntülü kaynağın bulunduğu arşiv (arşiv : kaynakların saklandığı ve korunduğu yer) yeri

Yazma

Tanım: İnsan eli tarafından üretilen (baskı makinesi , fotokopi gibi başka yollarla üretilmemiş olan) eser veya kaynaklara verilen genel isim. El yazması adı da verilir. Bu tür eserlere "yazma eser" ifadesi de kullanılır

Matbu

Tanım: Matbaa cihazıyla basılmış olan belge

Matbu Eser

Tanım: Matbaa cihazıyla basılmış ve tarih bilimi için kaynak olan eser

Matbu Belge - Matbu Evrak

Tanım: Matbaa cihazıyla basılmış ve tarih bilimi için kaynak olan belge

Vekayinâme (Kronik)

Tanım: Olayların tarih sırasına göre sırayla kaydedildiği eser. Türkçe'de Vekayinâme, Batı ülkelerinde kronik ifadesi kullanılır

En Eski Kronik Eusebios(Eusebius)'un Kroniğidir

En eski kronik , Eusebios(Eusebius) tarafından 323 yılına olan Roma tarihi ile ilgili olayların yazıldığı kroniklerdir


Şecere

Tanım: Bir ailenin soyağacı
Tanım: Tarihte , bir aile veya kişinin soyaağacı ile ilgili yazılmış yazı veya belge

Geneoloji (Jeneoloji)

Tanım: Bir kişi veya ailenin soyağacını inceleyen ve araştıran bilim dalı. Eski dilde İlmü'l-Ensâb adı verimektedir

Ensab Cetveti

Tanım: Bir kişi veya ailenin soyağacının detaylı bilgisi

Kütübü'l-Ensab

Tanım: Bir kişi veya ailenin soyağacının detaylı bilgilerinin (ensab cetveti) olduğu eser

Seyahatname

Tanım: Bir kişinin gezisini (seyahatini) ve gezdiği yerleri anlattığı kitap

Sefaretnâmeler

Tanım: Özellikle Osmanlı döneminde dış ülkelerdeki elçilerin, bulunduğu ülke ile ilgili gördüklerini, oradaki olan olaylar ve hayat ile ilgili görüşlerini yazdığı kitap

Acta Diurna

Tanım: Roma imparatorluğunda günlük olayları, halkın okuması için taş veya metal üzerine yazılması şekilde yapılan yayınlar. acta publica veya acta popidi adı ile de bilinir. Dünyanın ilk süreli yayını olarak kabul edenler bulunmaktadır

Dünyanın ilk süreli yayın Acta Diurna'dır

Dünyanın ilk süreli yayın (gazete-dergi gibi yayınlar) Roma İmaratorluğunda yayınlanan acta diurna'dır

Dünyanın İlk Süreli Yayını Tching Pao'dur

Dünyanın ilk süreli yayını (gazete-dergi gibi yayınlar) tching pao'dur

Vaka-i Mısrıyye

Tanım: 1828'de Mısır'da, Türkçe ve Arapça olarak yayınlanan gazete

Takvim-i Vekâyi

Tanım: 1831 yılında yayınlanan Osmanlı devletinin ilk gazetesi

Salnâme

Tanım: Osmanlı devleti döneminde devletin , vilayetlerin yayınladıkları yıllıklar

Kitabe-Yazıt

Tanım: Bir kişiyi veya olayı anmak , yazılanları herkesin ve gelecek kuşakların okumasını sağlamak için katı bir yüzey üzerine (mermer, taş vb..) yazılmış yazı
Tanım: Çoğunlukla katı bir yüzey üzerine (mermer, taş vb..) mimari veya benzer yapıtların, kim tarafından , ne zaman yapıldığı gibi konularda bilgiler veren yazılar

Nekropol (Nekropolis)

Tanım: Antik şehirlerdeki (artık kullanılmayan şehirler) mezarlık bölgesi. Çoğunlukla şehrin hemen dışındaki bir bölgedir. Nekro kelimesi ölü, "polis" kelimesi ise "şehir" anlamına gelmektedir

Lahit

Tanım: Eski zamanlardan kalan , insanların ölülerini koydukları , mermer veya taş gibi sert maddelerden yapılmış kapalı (sandıka benzer) mezar

Höyük

Tanım: Çok eski bir yerleşme yerinin veya mezarın zamanla toprakla örtülmesi sonucu ortaya çıkmış olan tepe. Höyük içinde, toprak farklı zamanlarda örtüğü için katmanlı bir yapı görülür. MEzar yerleri için Höyük yerine bazen Tümülüs ifadesi de kullanılır

Tümülüs

Tanım: Çok eski bir mezarın zamanla toprakla örtülmesi sonucu ortaya çıkmış olan tepe. Tümülüs yerine bazen Türkçe Höyük ifadesi de kullanılır

Kurgan

Tanım: Çok eski bir yerleşme yerinin veya mezarın zamanla toprakla örtülmesi sonucu ortaya çıkmış olan tepe. Höyük içinde, toprak farklı zamanlarda örtüğü için katmanlı bir yapı görülür. Özellikle Orta Asya'da bulunan tümülüsler için Türkçe kökenli kurgan ifadesi kullanılır

Tümülüs ile Höyük Arasındaki Fark

Tümülüs ile Höyük bazen birbirleri yerine kullanılabilmektedir. Arasındaki temel fark , tümülüsler mezar yerlerinin , höyükler ise yerleşim yerlerinin zamanla toprak, kum ile örtülmesi sonucu oluşur. 

Not : Tümülüs latince kökenli bir kelime iken , Höyük Türkçe bir kelimedir


Sikke

Tanım: Eski dönemlerde (kağıt paranın yaygınlaşmasından önce) kullanılan madeni para. Sikkeler değerini altın, gümüş gibi yapıldığı maddeden almaktadır

Sikke Darbı

Tanım: Eski dönemlerde madeni para çıkarma (basma) işlemi

Divan

Tanım: Eskiden İslam devletlerinde devlet işlerinin görüşüldüğü kurul

Tarih Biliminin Kullandığı Kaynakların Sınıflandırılması

Kaynaklar geneleksel olarak sözlü , yazılı ve diğer görsel kalıntılar (bina, heykel vb..) olarak ayrılmaktadır. Bunlara modern çağdan kalan ses kayıt cihazlarını sözlü, video gibi kaynakları görsel kaynak olarak  düşünülebilir : 

  • Sözlü Kaynaklar
    • Efsaneler - Mitler
    • Destanlar
    • Hikayeler
    • Şiirler
    • Menkıbeler
    • Fıkralar
    • Atasözleri
  • Yazılı Kaynaklar
    • Arşivler
      • Belgeler
      • Çizili ve Görsel Malzemeler
      • Görüntülü ve Sesli Malzeme
    • Kütüphaneler
    • Vekayinâmeler (Kronikler)
    • Takvim-Yıllık
    • Şecereler (Geneoloji)
    • Biyografiler
    • Hatıratlar
    • Seyahatnameler
    • Süreli Yayınlar (Dergi-Gazaete vb..)
  • Arkeolojik Kalıntılar-Müzelik Nesneler
    • Yerleşmeler ve Mimari Ögeler
    • Nekropol kalıntıları
    • Paralar
    • Armalar


Dış Eleştiri (Dış Tenkit) - Kaynak Kritiği

Tanım: Tarih araştırmalarında , bir kaynağın geçerli bir kaynak olup olmadığı yönünden incelenmesi ve sonuç olarak kabul edilmesi veya reddedilmesi

İç Eleştiri (İç Tenkit) - Olayların Kritiği

Tanım: Tarih araştırmalarında , bir kaynağın içeriğindeki bilgilerin gerçeğe ne kadar uyduğu veya uymadığı yönünden incelenmesi

Tarih Kaynaklarının Dış ve İç Eleştiri Olarak İkiye Ayrılması

 

Tarihi kaynakların eleştirisi iç ve dış olarak ikiye ayrılırlar :

  • Dış Eleştiri (Dış Tenki) -  Kaynak Kritiği : Kaynağın geçerli bir kaynak olup olmadığının kontrol edilmesi
  • İç Eleştiri (İç Tenkit) - Olayların Kritiği : Kaynağın içindeki bilgilerin gerçeğe ne kadar uygun olduğunun kontrol edilmesi

 


Ferağ Kaydı

Tanım: Bir yazının tarifi ve yazarı (veya kopya eden yazarı) hakkında bilginin bulunduğu bölüm

Müellif Nüshası

Tanım: Birden fazla benzeri veya kopyası bulunan belgeler içinde yazara ait olan orjinal nüsha

Tarih Araştırmalarında Kopyalar Arasında En İyi Nüshanın Tespit Edilmesi

Orjinali bulunamamış kaynak niteliği taşıyan bir eserin birden fazla kopyayasından hangisinin en iyi nüsha olduğunu anlamak için aşağıdaki iki yöntem kullanılır :

  • Tenkitli (Tenkidli) Metin : Eser içinden belirli bölgelerin seçilip aynı veya benzer olanların korunup, diğerlerinin elenmesi şeklinde yapılır. 
  • Karşılaştırma : Doğruluğu kesin olan bilgiler ile nüshalardaki bilgilerin karşılaştırılması şeklinde yapılır. Bu şekilde kopya eserin ne kadar güvenilir olduğu anlaşılır


Tenkitli Metin

Tanım: Orjinali bulunamamış kaynak niteliği taşıyan bir eserin birden fazla kopyayasından hangisinin en iyi nüsha olduğunu anlamak için kullanılan bir yöntem. Bu yöntemde eser içinden belirli bölgeler seçilip bu bölgelerin birbirine benzediği nüshalar alınır ve diğerleri elenir ve kalan nüshalarda birbirleriyle karşılaştırılır

Eskiçağ Tarihi

Tanım: Eski Önasya (Mezopotamya, Anadolu, İran) , Mısır ve daha sonraki Helen ve Roma dönemi tarihi. Bu bölgeler dışındaki bölgeleri Eskiçağ tarihi dışında tutanlar bulunmaktadır

Önasya

Tanım: Tarihte , Anadolu, Suriye, Arabistan, İran bölgelerini içine alan yerlere verilen isim. Bazı dönemlerde sadece Anadolu için kullanılmıştır

Eskiçağ İki Ana Gruba Ayrılabilir

Eskiçağ bölgeleri ana hatlarıyla iki gruba ayrılabilir : 

  • Eskidoğu : Eski Önasya (Anadolu, Suriye, Mezopotamya, İran) ve Mısır
  • Eskibatı : Ege-Helen ve Roma


Graffiti

Tanım: Duvar ve kil gibi sert yüzeyler üzerine çizlmiş veya boyanmış şekilli yazılar veya resimler
Tanım: 1940'lı yıllardan sonra genellikle kamuya ait duvar veya binaların üzerine boyalar ile çizilen şekil ve resimler

Dipinti

Tanım: Duvar ve kil gibi sert yüzeyler üzerine çizlmiş veya boyanmış şekilli yazılar veya resimler

Stel

Tanım: Genellikle boyunun eninden uzun olduğu ve taştan (ahşaptan yapılan da bulunmaktadır) yapılmış dikili yapıtlar

Bezeme - Tezyin

Tanım: Bir yüzeyin üzerinde, yüzeyin daha güzel görünmesi için yapılmış süsler, işlemeler

Kent (Şehir) Devleti

Tanım: Eski dönemlerde tek bir şehir tarafından yönetilen veya tek bir şehirden oluşan devlet. Eski Yunan'da polis adı verilmektedir

Kline

Tanım: Üzerine uzanılabilecek kanepe türü mobilya

Derin Tarih Dergisi

Tanım: 2102 yılında yayınlanmaya başlanan ve yayın yönetmenliğini Mustafa Armağan'ın yaptığı tarih dergisi

Batılılaşma

Tanım: Gelişmiş batı ülkeleri gibi (Avrupa, ABD vb..) olmaya çalışmak , modernleşmek

Saracen

Tanım: Suriye'de göçebe arap kabileleri
Tanım: Haçlı seferleri döneminde Hristiyanların için müslüman ve/veya arap anlamına gelen ifade

Homo İslamicus

Tanım: Batı dillerinde yakınçağ dönemlerinde , sıradan müslüman adam anlamında kullanılan bir ifade

Thomas Edward Lawrence - T.E Lawrence

1888 ile 1935 yılları arasında yaşamış, Osmanlıya karşı Arap ayaklanma örgütmeleye çalışmış, İngiliz subayı ve yazarı

Emeviler

Tanım: Dört halife döneminden sonra Arap İslam devletini yöneten (661 ile 750 arası) hanedan ve bu hanedan dönemindeki devlet. Emevi devleti , 750'da Abbâsi Hanedanı tarafından yıkılmış ve yerine Abbâsiler devleti başlamıştır

Abbâsiler

Tanım: Emevi devletinden sonra (750 yılı) Arap İslam devletini yöneten hanedanlık. Bağdat merkezli Abbâsi devleti 1258 yılında İlhanlılar tarafından yıkılmıştır

Tabakat

Tanım: Ünlü ve önemli kişilerin, seviyeleri ve önemlerine göre biyografilerin belirli bir üzende bulunduğu , Arap edebiyatının önemli yazılı kaynaklarından olan eserler

En-Nâsır li Dîn'illâh

1158 ile 1225 arasında yaşamış, otuz dördüncü (1180 ile 1225 arasında) Abbâsî Hâlifesi

Muhammed Abduh

1849 ile 1905 arasında yaşamış, Mısır'lı eğitimci ve reformcu. İslamcı modernleşme görüşlerinin en önemli temsilcilerinden kabul edilmektedir

Restorasyon

Tanım: Devrilmiş veya zayıf düşmüş bir krallığın veya hanedanlığın tekrar başa geçmesi ve güçlenmesi olayı

İcab-ı Asra İntibak

Tanım: "Asrın gerekliliklerine uyum" anlamına gelen ifade

Nûşin-revan - Nûşirevan - Enuşirvan - Enûşirvân

Tam adı Kisrâ Enûşirvân I. Hüsrev b. Kubâd olan ve 531-579 arasında yaşamış Sesani hükümdarı. Tüm din ve mezheplere karşı müsamahakâr davranan ve adaleti ile ünlenmiştir

Res Gestae

Tanım: Geçmişte yapılmış işlerin toplamı, tarih

Historia Rerum Gestarum

Tanım: Yapılmış işlerin veya şeylerin anlatımı, öykülenmesi ve yazıya geçirilmesi

Historein

Tanım: Araştırma yoluyla bilme öğrenme
Tanım: Hikaye
Tanım: Tarih

Çizgisel Tarih

Tanım: Sürekli bir şekilde ileriye devam eden ve döngüsü olmayan tarih. Döngüsel Tarih'in zıttıdır. Çizgisel tarih görüşüne göre tarih sürekli ileriye gider ve tekrar etmez. Döngüsel tarihe göre ise tarihte belirli dönemler sürekli tekrar eder.

Döngüsel Tarih

Tanım: Tarihte yaşanan bazı dönemlerin tekrar ettiği veya edeceği tarih. Çizgizel Tarih'in zıttıdır. Çizgisel tarih görüşüne göre tarih sürekli ileriye gider ve tekrar etmez. Döngüsel tarihe göre ise tarihte belirli dönemler sürekli tekrar eder.

Tarihe Eleştirel ve Bilimsel Bakış Batıda Ancak 18 yy da Başlamıştır

Tarihe eleştirel ve bilimsel bakış Batıda ancak 18 yy da başlamıştır. Geleneksek tarih anlayışında kopma da bu dönemde başlamıştır.


Bize Yazın   mh@fibiler.com   Facebook   Twitter   Google+   fibiler@googlegroups.com
Her Hakkı Saklıdır
Bu sitede yayınlanan tüm bilgi ve fikirlerin kullanımından fibiler.com sorumlu değildir.
Bu sitede üretilmiş , derlenmiş içerikleri, fibiler.com'u kaynak göstermek koşuluyla kendi sitenizde kullanılabilirsiniz. Ancak telif hakkı olan içeriklerin hakları sahiplerine aittir