Felsefe

Tanım: İnsanları ilgilendiren temel konularda (Bilgi,Adalet,Güzellik,Dil,Akıl,İyili-Kötülük,Ahlak vs..) yapılan araştırmaların ve çalışmaların bütünü

Metafizik

Tanım: Doğaüstü olan ve duyular ile kavranamayan her şey
Tanım: Doğaüstü olan ve duyular ile kavranamayan konular ile ilgilenen felsefe dalı

Suje-Özne

Tanım: Felsefede bilen, bilmek isteyen anlamında kullanılır

Olgu - Fenomen (Phenomena)

Tanım: Deneysel olarak elde edilen ve tekrarlanabilen, aynı belirli sebepler ile hep aynı sonuçların çıktığı olay veya kavram. Aynı sebepler hep aynı sonucu çıkardığı , deneysel olarak ispatlanan her türlü bilgi için bu ifade kullanılır. Düşünülmüş olanın karşıtı olarak da kullanılmaktadır

Bilgi

Tanım: Felsefede özne(suje,bilen varlık) ile nesne(obje,bilinen varlık) arasındaki ilişkiden çıkartılmış sonuçlar

Ontoloji

Tanım: Bilgilerin genel bir anlamının ve diğer bilgileri ile ilişkilerinin tanımlanması. Bu amaç ile kullanılan araçlar.
Tanım: Varlıkların kendilerine ait (diğerlerinden ayıran) özelliklerini ve diğer varlıklar ile olan ilişkilerini soruşturan inceleme ve düşünme biçimi

Auguste Comte

1789-1857 yılları arasında yaşamış, sosyolojinin ve pozitivzmin kurucusu kabul edilen filozof ve bilim adamı

Pozitif Felsefe Dersleri

Sahip/Sahipleri : Auguste Comte
Pozitif bilimlerin tarihini ve yöntemlerinin incelendiği, Üç Durum Yasası olarak bilenen yasanın açıklandığı kitap

Felsefe Gereksizdir

Felsefe bugün artık gereksiz ve boş bir uğraş alanıdır

Üç Hal Yasası (Üç Durum Yasası)

Tanım: Auguste Comte tarafından öne sürülen, insanlığın teolojik, metafizik aşamadan geçerek son aşama olan pozitif aşamaya geçtiğini savunun teori

Felsefenin Etkisi

İnsanı diğer canlılardan ayıran düşünebilmesi ve felsefe yapabilmesidir.

Felsefe Tüm Bilimlerin Kaynağıdır

Felsefe tüm bilimlerin kaynağıdır.

Kinizm

Tanım: Antik Yunan'da Antisthenes tarafından kurulmuş Sokratesçi okul veya ekol. Mutluluğun erdemli bir yaşamla mümkün olduğunu ve dünyevi zevklerden kurtulunması gerektiğini savunur

Hedonizm

Tanım: Hayatın anlamının zevk (haz) almak ve mutlu olmak olduğunu savunan görüş

Auguste Comte Tarafından Öne Sürülen Üç Durum Yasası (Üç Hal Yasası)

Auguste Comte insanlığın üç aşama geçirdiğini savunmuştur. Bu üç aşama aşağıdaki gibidir: 

  • Teolojik aşama : Herşeyin doğaüstü güçlerle (tanrı, tanrıça vb..) açıkladığı aşama
  • Metafizik aşama : Herşeyin doğaüstü ve soyut kavramlar  ile açıklandığı aşama
  • Pozitif aşama : Herşeyin bilimsel olgu ve olaylar ile açıklandığı son aşama


Hermeneutik (Yorum Bilgisi veya Yorumsama)

Tanım: Anlaşılması zor olan bir konuyu insanların anlayabileceği şekilde yorumlamak
Tanım: Eski Yunan'da tanrıların buyruklarını ve yaşadıklarını insanların anlayabileceği şekilde yorumlandırma. İsim tanrıların buyruklarını insanlara iletmekte görevli ve Zeus'un oğlu olan tanrı Hermes'in adından gelmektedir
Tanım: Hristiyanlıkta kutsal kitabın insanlar tarafından doğru anlaşılması için yapılan çalışma ve yorumlama işi
Tanım: Sosyal bilimlerde insanların ve toplumların yaptıklarını anlama ve yorumlama ile ilgili yöntem , teori veya sanat

Epikürcülük (Epikürizm)

Tanım: Antik Yunan'da Epiküros tarafından M.Ö 3 yüzyıllarında kurulmuş felsefe okulu veya ekolü. Hayatın asıl anlamının mutlu olmak ve hazzı yakalamak olduğunu savunur ve tüm yaşam boyunca hazzın yakalanması (acının olmaması) için planla yapılmasını, düşünülürek yapılması savunur

Din İnancı ve Felsefe

Dini inancı olan bir insan için felsefenin bir anlamı yoktur.

Retorik (Retorik Sanatı)

Tanım: Hitabet sanatı. Etkili ve güzel konuşma sanatı

Georg Wilhelm Friedrich Hegel

1770-1831 arasında yaşamış , İdealist felsefenin önemli temsilcisi olarak kabul edilen Alman filozof

A priori

Tanım: Bir bilginin veya argümanın denemeden (deney yapmadan) elde edilmiş olduğunu belirtmek için kullanılan bir ifade . Kelime anlamı "önceki"dir. a posteriori ifadesinin karşıtıdır

http://www.felsefe.gen.tr/

Felsefe ve felsefe ile bağlantılı bilimler hakkında bilgi sunar

A posteriori

Tanım: Bir bilginin veya argümanın deneme yaptıktan (deney yaptıktan) sonra elde edildiğini belirtmek için kullanılan bir ifade. Kelime anlamı "sonradan"dır. a priori ifadesinin karşıtıdır

Ernst Mach

1838 ile 1916 yılları arasında yaşamış, Avusturyalı fizikçi ve filozof. Optik, akustik, aerodinamik gibi fizik dallarında katkıları olmuştur. Aerodinamikte kullanılan Mach sayısı adını Ernst Mach'dan almıştır. Bilim felsefesi konusundaki görüşleriyle etkili olmuştur

İdealist Felsefe - İdealizm

Tanım: Tüm gerçekliğin (dünya , varoluş vb..) düşünce ve bilinç düzeyinde olduğunu ve bunların dışında bir gerçekliğin olmadığını savunan felsefe akımlarının ortak adı

İbni Sina

980 ile 1037 arasında yaşamış, tıp, felsefe ve çeşitli bilim alanlarında önemli eserler vermiş Fars veya Türk kökenli filozof

Geist - Tin

Tanım: Ruh

Materyalizm - Maddecilik

Tanım: Her şeyin maddeden oluştuğunu, madde dışında hiç bir gerçekliğin olmadığını savunan görüş

Düalizm

Tanım: İyi ve kötü olmak üzere iki tanrıya inanan görüş
Tanım: Bazı gerçekleri , genellikle iki zıt özelliğe göre (iyi-kötü, aydınlık-karanlık, ruh-madde gibi) açıklayan görüşlere veya inanışlara verilen ortak isim

Stoacılık

Tanım: M.Ö 3 yüzyıllarda (Helenistik dönemde), Kıbrıslı Zenon (veya Larnaka'lı Zenon) tarafından kurulmuş , özellikle Roma'yı etkilemiş felsefe okulu veya ekolü. Panteist (tanrı ve doğa bir olduğunu savunan görüş) bir bakış açısı vardır ve insanın ancak doğaya uygun yaşaması şeklinde mutlu olabileceğini savunur. Doğa (doğal olarak tanrı) ve dış etkiler mutsuzluğa sebep olmamaktadır. Genel bir dünya devleti ve vatandaşlığı fikirleri nedeniyle Roma döneminde de etkili olmuştur. Zenon'un stoa adı verilen yerlerde ders vermesinden dolayı ekolün adı Stoacılık olmuştur

Felsefe Eğitimden Kaldırılmalıdır

Felsefe tüm eğitim kurumlarının müfredatından kaldırılmalıdır

Obje-Nesne

Tanım: Felsefede "bilinen","bilenmek istenen" anlamında kullanılır

Nihilizm

Tanım: Hiç bir şeyin bir anlamı ve değeri olmadığını savunan görüş

Akrasya

Tanım: Kişinin doğru olanı bildiği halde yanlış davranışı sergileme hali

Kaizen Yöntemi

Tanım: Küçük ve uygulanabilir adımlarla sürekli gelişimi hedefleyen, Japon kökenli bir felsefe. Japonca'da , Kai değişim, Zen ise daha iyi anlamlarına gelmektedir.

Kadi Said Ahmed El Andalusi - Endülüslü Kadı Ahmet

1029 ile 1070 arasında yaşamış, astronomi, matematik, gibi bilimlerle uğraşmış , tarihçi ve filozof

Strabon

MÖ 64 - MS 24 arasında yaşamış, Yunan coğrafyacı, tarihçi ve filozof

Epistemoloji - Bilgi Felsefesi

Tanım: İnsan bilgisinin doğasını, kapsamını, kaynağını ve geçerliğiliğini inceleyen felsefe alanı

Sofizm - Bilgicilik

Tanım: MÖ 5. yüzyılın ikinci yarısından MÖ 4. yüzyılın ortalarına kadar , gezgin felsefecilerin oluşturdukları felsefe akımı. Platon'dan ve Aristoteles'dan sonra küçümsenme anlamında olumsuz bir kelime olarak kullanılmıştır. Sofis (sop-histes) kelimesi bilen, bilgili kimse anlamına gelmektedir. Genel olarak bilgiyi değerli bulan, söz söyleme sanatı önemli gören, geçreklerden çok inandırmayı ön plana alan, herkesin kabul edeceği bir doğrunun olmadığını ve doğrulun göreli olduğunu savunan, dış dünyanın iç dünyaya bağlı olduğunu savunan görüşler Sofizm olarak adlandırılır.

Sofistler

Tanım: MÖ 5. yüzyılın ikinci yarısından MÖ 4. yüzyılın ortalarına kadar gezgin olarak, para karşılığında, farklı teknikler kullanarak eğitim veren felsefeciler. Platon'dan ve Aristoteles'dan sonra küçümsenme anlamında olumsuz bir kelime olarak kullanılmıştır. Sofis (sop-histes) kelimesi bilen, bilgili kimse anlamına gelmektedir.
Tanım: Sofizm akımına uygun veya yakın görüşleri olan felsefeci.

Pisagor

M.Ö 570 ile 495 arasında yaşamış, Eski Yunan matematikçi ve filozof. Matematikte Pisagor Teorisi (bir dik üçgenin dik kenarlanının karalerinin toplamı, hipotenüsün karesinin toplanına eşitti) ile ünlüdür.

Parmenides

515 - MÖ 460 arasında yaşamış, Eski Yunan filozof ve devlet adamı.

Theoria

Tanım: Akıl ve düşünce yoluyla bulunan bir olayı ve olguyu görme. Kelimenin Yunanca kelime anlamı "görme" dir.

Farabi

872 ile 950 veya 951 yılları arasında yaşamış, Türk veya Fars kökenli, filozof, bilim adamı ve müzisyen

Macit Gökberk

1908 ile 1993 yılları arasına yaşamış, özellikle felsefe tarihi ve felsefe dili ile ilgili çalışmaları olan Türk felsefeci. Türk Dili Kurumunun başkanlığını yapmıştır.

Immanuel Kant

1724 ile 1804 yılları arasında yaşamış, kendinden sonraki dönemleri etkilemiş Alman felsefeci.

Us Sınırları Olan Bir Yetidir

Us sınırları olan bir yetidir

Yeti

Tanım: Bir insanın bir şeyi yapabilme yeteneği

Usçuluk - Akılcılık

Tanım: Tüm bilgilerin us (akıl) ile anlaşılabileceğini , bilgilerin doğruluğun akıl ve zihinle anlaşılabileceğini , insan usunun kavramlarıyla evrendeki nesneler arasında tam uygunluk olduğunu savunan görüşlere verilen genel isim.

Doğruluğun Uygunluk Kuramı - Denklikçi Doğruluk Kuramı - Correspondence Theory of Truth

Tanım: Bir önermenin doğru olabilmesi için, gerçek olması yani gerçekliğe uyumlu olması gerektiğini savuna kuram veya görüş.

Marquis de Condorcet

1743 ile 1794 arasında yaşamış, Fransız düşünür ve matematikçi

Johann Gottfried Herder

1744 iile 1803 arasında yaşamış, Alman filozof, şair, din bilgini ve edebiyat eleştirmeni. Aydınlanma döneminin önemli aydınlarındandır.

Alman İdealizmi

Tanım: Almanya'da 18. yy sonu ve 19. yy başında etkili olan kurgusal (daha sonradan isimlendirilmiş veya tanımlanmış) bir felsefe akımı. Çıkış noktası Kant'tın fikirleridir ve Romantizim , Aydınlanma Çağı ile ilgili bir akımdır. En önemli temsilcileri Immanuel Kant, Johann Gottlieb Fichte, Friedrich Schelling ve Georg Wilhelm Friedrich Hegel'dır. Friedrich Heinrich Jacobi, Gottlob Ernst Schulze, Karl Leonhard Reinhold ve Friedrich Schleiermacher ise katkıdan bulunmuş aydınlardır. Bu akım her şey için akıl ve insanı temel alan bir akımdır.

Johann Gottlieb Fichte

1762 ile 1814 arasında yaşamış, Alman filozof. Alman İdealizm'i adı verilen felsefe akımın temsilcilerinden kabul edilir.

Friedrich Wilhelm Joseph Schelling

1775 ile 1854 arasında yaşamış, Alman filozof. Alman İdealizm'i adı verilen felsefe akımın temsilcilerinden kabul edilir.

Dedüktif - Tümdengelim

Tanım: Tümü (genel) için belirtilen bir önermeden, özel durumlar için geçerli olan önermelere geçilmesi şeklindeki akıl yürütme yöntemi. Tümdengelim (dedüktif ) yönteminin tersidir. Örneğin "bütün insanlar ölür" gibi genel bir önerme geçerli ise, tüm "İstanbul'lular ölür" veya tek bir kişiyi belirten "Attila İlhan'da ölür" önermesi doğru olacaktır.

Endüktif - Tümevarım

Tanım: Özel bir önermeden genel önermelerin ortaya çıkarılması şeklinde yapılan akıl yürütme yöntemi. Tümevarım (endüktif ) yöntemin tersidir. Örneğin "dünyada hayat suya bağlıdır" gibi özel bir önerme doğru kabul edip, "evrendeki tüm gezegenlerde hayat suya bağlıdır" gibi daha genel bir önermeye varılabilir.

Carl Gustav Hempel

1905 ile 1997 yılları arasında yaşamış , Alman asıllı ABD'li filozof. Özellikle bilim felsefesi konularında katkı sağlamıştır.

Karl Popper

1902 ile 1994 arasında yaşamış, Avusturya kökenli Britanyalı filozof. Özellikle bilim felsefesi konularında katkı sağlamıştır. Yanlışlanabilirlik İlkesi olarak bilinen ilkeyi ortaya atmıştır.

Soren Kierkegaard

1813 ile 1855 yılları arasında yaşamış, filozof ve din bilgini. Varoluşcu felsefenin öncülerinden kabul edilir.

Arthur Schopenhauer

1788 ile 1860 arasında yaşamış, Alman filozof ve eğitimci

Friedrich Nietzsche

1844 ile 1900 yılları arasında yaşamış, Alman filozof ve şair

Antipozitivm

Tanım: Pozitif bilimlerde (doğa bilimlerinde) kullanılan deneysel yaklaşımların sosyal bilimlerde kullanılmasına karşı çıkan düşünce akımı

Wilhelm Dilthey

1833 ile 1911 arasında yaşamış, Alman filozof.

Benedetto Croce

1866 ile 1952 yılları arasında yaşamış, İtalyan filozof

Eytişim - Diyalektik

Tanım: Karşılıklı tartışma yoluyla gerçeğe ulaşma yöntemi. Bu yönteme göre tez ile antitezin birleşmesi ile senteze ulaşılır.

Bize Yazın   mh@fibiler.com   Facebook   Twitter   Google+   fibiler@googlegroups.com
Her Hakkı Saklıdır
Bu sitede yayınlanan tüm bilgi ve fikirlerin kullanımından fibiler.com sorumlu değildir.
Bu sitede üretilmiş , derlenmiş içerikleri, fibiler.com'u kaynak göstermek koşuluyla kendi sitenizde kullanılabilirsiniz. Ancak telif hakkı olan içeriklerin hakları sahiplerine aittir