Farsça'da Emir Durumunda Ses Değişimleri

Farsça'da emir kipi mastar eklerinin (دن : den ve تن : ten) kaldırlması ile oluşur. Ancak aşağıdaki durumlarda kökün son harfine göre değişimler gerçekleşir : 

  • دن (-den) Mastarına Göre
    • Fiilin kökü آ (â) ile bitiyorsa آ (â) harfi düşer. Örnek : فرستادن (firistâ-den:göndermek) emir kipi فرست (firist : gönderdi). Bu kuralın ististanaları vardır : آمادن (âmâden:gelmek) , آماى (amây:gel) şeklinde olmaktadır
    • و (û) ile biten fiil köklerinde و (û) kalkar ve yerine آ/â veya آی (ây) gelir. Örnek : فرموند (fermûden:buyurmak) , فرما (fermâ) veya فرماى (fermay) . Bu kuralın istisnaları vardır : شنودن (şünûden:işitmek) , شنو (şinev) şeklindedir
    • ر (r) ile biten fiillerde r kalır veya r düşer ve yerine آر (âr) gelir. Örnek شمردن (şümürden:saymak) fiili شمار (şümâr) haline gelir. پروردن (perverden:beslemek) fiili ise پرور (perver) haline gelir. İstisnalar vardır : كردن (kerden:yapmak) , كن (kün) şeklinde olur
    • ن (n) ile biten fiillerde ن aynen korunur
    • ی (y) ile biten fiillerde ی (y) düşer. بوسيدن (bûsiden:öpmek) , بوس (bûs) haline gelir. İstisnalar vardır : كزيدن (güzîden) , كزين (güzîn) şeklinde olur
  • تن (-ten) Mastarına Göre
    • خ (hı) ile biten fiil köklerinde خ (hı) kalkar ve yerine ز (ze) gelir. Örnek : انداختن (endâhten:atmak) , انداز (endâz) şeklindedir. İstisnaları vardır : فروختن (fürûhten:satmak) , فروش (fürûş) şeklinde olur
    • س (s) ile biten fiil köklerinde س (s) harfi ه (he), ى (ye), ن (nun), ند (nd) , وی (ûy) şeklinde dönüşebilir. خواستن (hâsten:istemek), خواه (hâh) haline dönüşür
    • ش (ş) ile biten fiil köklerinde ش (ş) harfi ر (r), يس (îs), رد (rd) şeklinde dönüşebilir. Örnek داشتن (dâşten:mâlik olmak)  , دار (dâr) şeklini alır
    • ف (f) ile biten fiil köklerinde ب (be) harfine dönüşür. آشوفتن (âşuften:karıştırmak), آشوب (âşûb) şeklini alır. Bazı fiillerde ف (f) aynen kalır. Bazen de ف (f) و (ve) harfine dönüşür.
tekzaf tarafından 27.09.2014 tarihinde eklenmiş/güncellenmiştir.

Bu Sayfayı Paylaş:

Fibiler Üyelerinin Yorumları


Tüm üyeler içeriklere yorum ekleyerek katkıda bulunabilir : Yorum Gir

Facebook Yorumları

İlgili Kategoriler ve İçerikleri

Osmanlı Alfabesi ve Yazım Kuralları : Osmanlı Alfabesi Osmanlı Alfabesini Oluşturan Harfler ve Sesle.. Osmanlı Alfabesindeki Harflerin Sözcük Başınd.. Eski Türkçe Alfabesinde Önceki veya Sonraki H.. Kelime Kökenlerine Göre Seslerin ve Harflerin.. Osmanlı Alfabesinde Türkçe Kelimelerde Sesli .. Osmanlı Türkçesinde Türkçe Kökenli Kelimeler .. Türkçe Kökenli Kelimelerde Yazılışıyla Okunuş.. Osmanlı Türkçesinde Harekeler ve Yardımcı İşa.. Osmanlı Alfabesinde Bazı Seslerin Kalın ve İn.. Osmanlı Türkçesinde Türkçe Eklerin Yazımı ve .. Osmanlı Türkçesinde Türkçe Ekler ve Yazımı Osmanlı Türkçesinde En Çok Kullanılan Edat-Ba.. Türkçe Eklerin Yazım Özellikleri Eski Türk Alfabesinde İyelik Eklerinin Yazımı Eski Türk Alfabesinde Dilek-Şark Kipi Örneği Eski Türkçe Yazılışında Bildirme Ekleri Göste.. Eski Türk Alfabesinde Gereklilik Kipi Örneği Eski Türkçe Zamirlerin Yazımı Eski Türk Alfabesine Farsîlerin (İranlılar) v.. Osmanlıca-Arapça Klavye Hat Siyakat Osmanlı Türkçesinde Arapça ve Farsça Kökenli .. Farsça'da ve Arapça'da Olup Türkçe'de Karşılı.. Osmanlı Türkçe'sinde Ayn ve Hemze İçin Tırnek.. Eski Türkçe Alfabesindeki Harflerin (Osmanlıc.. Keşîde Keşideli Harf (Keşide Harf) Keşide Etmek (Yapmak) Vâv-ı Ma’dûle Arap Kökenli Kelimelerdeki Zaid Harfler ve Ge.. Eski Türkçe'de İsimlerin Müenneslik (Dişilik).. Eski Türkçe Arap Kökenli Kelimelerde Tesniye .. Hurûf-ı Med Farsça İsimlerde Çoğul Kelime Oluşturma Kural.. Eski Türkçe Kullanılan Farsça Kelimerdeki İsi.. Farsça'da İsimden Sıfat Yapan Ekler Farsça Mastar Eki Farsça Fiillerin Geçmiş Zaman Yapısı Farsça'da Emir Durumunda Ses Değişimleri Farsça'da Fiilden İsİm Türeten Ekler Farsça'da Fiilden Sıfat Yapan Ekler Farsça'da Birleşik İsimler Farsça'da Birleşik Sıfatlar Farsça İsim Tamlama Yapısı İlletli Harf Hurûf-ı Şemsiyye Hurûf-ı Kameriye Bazı Kelimelerin Sonuna Getirilen Tenvinli El..



Bu Sayfayı Paylaş:

İletişim/Bize Yazın   mh@fibiler.com   Google+   Facebook   Twitter   fibiler@googlegroups.com
Her Hakkı Saklıdır
Bu sitede yayınlanan tüm bilgi ve fikirlerin kullanımından fibiler.com sorumlu değildir.
Bu sitede üretilmiş , derlenmiş içerikleri, fibiler.com'u kaynak göstermek koşuluyla kendi sitenizde kullanılabilirsiniz. Ancak telif hakkı olan içeriklerin hakları sahiplerine aittir