Farsça'da Emir Durumunda Ses Değişimleri

Farsça'da emir kipi mastar eklerinin (دن : den ve تن : ten) kaldırlması ile oluşur. Ancak aşağıdaki durumlarda kökün son harfine göre değişimler gerçekleşir : 

  • دن (-den) Mastarına Göre
    • Fiilin kökü آ (â) ile bitiyorsa آ (â) harfi düşer. Örnek : فرستادن (firistâ-den:göndermek) emir kipi فرست (firist : gönderdi). Bu kuralın ististanaları vardır : آمادن (âmâden:gelmek) , آماى (amây:gel) şeklinde olmaktadır
    • و (û) ile biten fiil köklerinde و (û) kalkar ve yerine آ/â veya آی (ây) gelir. Örnek : فرموند (fermûden:buyurmak) , فرما (fermâ) veya فرماى (fermay) . Bu kuralın istisnaları vardır : شنودن (şünûden:işitmek) , شنو (şinev) şeklindedir
    • ر (r) ile biten fiillerde r kalır veya r düşer ve yerine آر (âr) gelir. Örnek شمردن (şümürden:saymak) fiili شمار (şümâr) haline gelir. پروردن (perverden:beslemek) fiili ise پرور (perver) haline gelir. İstisnalar vardır : كردن (kerden:yapmak) , كن (kün) şeklinde olur
    • ن (n) ile biten fiillerde ن aynen korunur
    • ی (y) ile biten fiillerde ی (y) düşer. بوسيدن (bûsiden:öpmek) , بوس (bûs) haline gelir. İstisnalar vardır : كزيدن (güzîden) , كزين (güzîn) şeklinde olur
  • تن (-ten) Mastarına Göre
    • خ (hı) ile biten fiil köklerinde خ (hı) kalkar ve yerine ز (ze) gelir. Örnek : انداختن (endâhten:atmak) , انداز (endâz) şeklindedir. İstisnaları vardır : فروختن (fürûhten:satmak) , فروش (fürûş) şeklinde olur
    • س (s) ile biten fiil köklerinde س (s) harfi ه (he), ى (ye), ن (nun), ند (nd) , وی (ûy) şeklinde dönüşebilir. خواستن (hâsten:istemek), خواه (hâh) haline dönüşür
    • ش (ş) ile biten fiil köklerinde ش (ş) harfi ر (r), يس (îs), رد (rd) şeklinde dönüşebilir. Örnek داشتن (dâşten:mâlik olmak)  , دار (dâr) şeklini alır
    • ف (f) ile biten fiil köklerinde ب (be) harfine dönüşür. آشوفتن (âşuften:karıştırmak), آشوب (âşûb) şeklini alır. Bazı fiillerde ف (f) aynen kalır. Bazen de ف (f) و (ve) harfine dönüşür.

İçeriği Ekleyen : tekzaf

İçerik ile ilgili katkıda bulunabilirsiniz : Yorum Ekleyin
Osmanlı Alfabesi ve Yazım Kuralları : Osmanlı Alfabesi Osmanlı Alfabesini Oluşturan Harfler ve Sesleri Osmanlı Alfabesindeki Harflerin Sözcük Başında, Ortasında ve Sonunda Yazılışları ve Okunuşları Eski Türkçe Alfabesinde Önceki veya Sonraki Harflerle Bitişen veya Bitişmeyen Harfler Kelime Kökenlerine Göre Seslerin ve Harflerin Kullanımı Osmanlı Alfabesinde Türkçe Kelimelerde Sesli Harflerin Okunması Osmanlı Türkçesinde Türkçe Kökenli Kelimeler İçin Sesli Harflerin Sözcük Başında, Ortasında ve Sonunda Kullanış Kuralları Türkçe Kökenli Kelimelerde Yazılışıyla Okunuşu Farklı Olan Kelimeler Osmanlı Türkçesinde Harekeler ve Yardımcı İşaretler Osmanlı Alfabesinde Bazı Seslerin Kalın ve İnce Harfleri Osmanlı Türkçesinde Türkçe Eklerin Yazımı ve Okunması Osmanlı Türkçesinde Türkçe Ekler ve Yazımı Osmanlı Türkçesinde En Çok Kullanılan Edat-Bağlaç ve Ünlemlerin Yazılışlar Türkçe Eklerin Yazım Özellikleri Eski Türk Alfabesinde İyelik Eklerinin Yazımı Eski Türk Alfabesinde Dilek-Şark Kipi Örneği Eski Türkçe Yazılışında Bildirme Ekleri Gösteren Örnek Eski Türk Alfabesinde Gereklilik Kipi Örneği Eski Türkçe Zamirlerin Yazımı Eski Türk Alfabesine Farsîlerin (İranlılar) ve Türklerin Eklediği Harfler Osmanlıca-Arapça Klavye Hat Siyakat Osmanlı Türkçesinde Arapça ve Farsça Kökenli Kelimelerde Ünlü Harflerin Yazılışları Farsça'da ve Arapça'da Olup Türkçe'de Karşılığı Olmayan Sesler ve Harfler Osmanlı Türkçe'sinde Ayn ve Hemze İçin Tırnek (Kesme) İşaretinin Kullanımı Eski Türkçe Alfabesindeki Harflerin (Osmanlıca) Arap, Fars ve Türk Alfabesine Göre Dağılımı Keşîde Keşideli Harf (Keşide Harf) Keşide Etmek (Yapmak) Vâv-ı Ma’dûle Arap Kökenli Kelimelerdeki Zaid Harfler ve Genel Özellikleri Eski Türkçe'de İsimlerin Müenneslik (Dişilik) Belirtileri Eski Türkçe Arap Kökenli Kelimelerde Tesniye (İkili Çoğul) Yapılması Hurûf-ı Med Farsça İsimlerde Çoğul Kelime Oluşturma Kuralları Eski Türkçe Kullanılan Farsça Kelimerdeki İsimden İsim Yapma Ekleri Farsça'da İsimden Sıfat Yapan Ekler Farsça Mastar Eki Farsça Fiillerin Geçmiş Zaman Yapısı Farsça'da Emir Durumunda Ses Değişimleri Farsça'da Fiilden İsİm Türeten Ekler Farsça'da Fiilden Sıfat Yapan Ekler Farsça'da Birleşik İsimler Farsça'da Birleşik Sıfatlar Farsça İsim Tamlama Yapısı İlletli Harf Hurûf-ı Şemsiyye Hurûf-ı Kameriye Bazı Kelimelerin Sonuna Getirilen Tenvinli Eliflerde Tenvin Yazılmayabilir

Bize Yazın   fibiler@fibiler.com   Facebook   Twitter   Google+   fibiler@googlegroups.com
Her Hakkı Saklıdır
Bu sitede yayınlanan tüm bilgi ve fikirlerin kullanımından fibiler.com sorumlu değildir.
Bu sitede üretilmiş , derlenmiş içerikleri, fibiler.com'u kaynak göstermek koşuluyla kendi sitenizde kullanılabilirsiniz. Ancak telif hakkı olan içeriklerin hakları sahiplerine aittir